Με κεντρικό θέμα τον Χωροταξικό Σχεδιασμό Δικτύου Τουριστικών Λιμένων στην Ελλάδα, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 31 Μαρτίου η ενημερωτική Ημερίδα της Ένωσης Μαρινών Ελλάδος (Ε.ΜΑ.Ε.) στην Αθήνα. Κατά τη διάρκειά της παρουσιάστηκε επίσημα η μελέτη με τίτλο «Προτάσεις για την Ανάπτυξη Δικτύου Τουριστικών Λιμένων στην Ελλάδα», που εκπονήθηκε με πρωτοβουλία της Ε.ΜΑ.Ε., με την επιστημονική επιμέλεια των καθηγητών Γιώργου Κ. Βαγγέλα και Θάνου Πάλλη και τη θετική ανταπόκριση του Υπουργείου Τουρισμού.
Η μελέτη χαρτογραφεί για πρώτη φορά, με σαφήνεια, τις δυνατότητες ανάπτυξης τουριστικών λιμενικών υποδομών στη χώρα, λειτουργώντας ως στρατηγικός οδηγός για την ενίσχυση του θαλάσσιου τουρισμού.
Πρόκειται για μία μελέτη εξαιρετικής σημασίας, μέσω της οποίας επιτυγχάνεται:
• Η ολοκληρωμένη αποτύπωση θέσεων ελλιμενισμού και διαχείμασης στην Ελλάδα,
• Η Αξιολόγηση κριτηρίων ως προς την σημαντικότητά τους για την χωροθέτηση Μαρίνας,
• Η Ποσοτικοποίηση κάθε κριτηρίου ανά Δήμο, ώστε να καθοριστεί η ελκυστικότητα κάθε Δήμου της Επικρατείας ως προς την χωροθέτηση Μαρίνας,
• Η Διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου αξιολόγησης περιοχών, λαμβάνοντας υπόψη πολλαπλές παραμέτρους από κάθε πτυχή διαμόρφωσης της ελκυστικότητας μιας περιοχής.
• Η Διαμόρφωση πολιτικών και στρατηγικής περί της ανάπτυξης του κλάδου των τουριστικών λιμένων στη χώρα, ενώ τα αποτελέσματα της μελέτης θα συμβάλλον σημαντικά στην διαδικασία του διαλόγου που θα ακολουθήσει.
Στην μελέτη, αξιολογήθηκαν συνολικά 191 Δήμοι σε όλη την Επικράτεια απ’ όλες τις Περιφέρειες, ενώ πρώτος Δήμος κατατάσσεται, ως προς την ελκυστικότητα για χωροθέτηση και δημιουργία Μαρινών, ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων.
Η Ένωση Μαρινών Ελλάδας αποτελείται σήμερα από 26 τουριστικούς λιμένες/μαρίνες με συνολικά 8.959 θέσεις ελλιμενισμού για πλοία αναψυχής και εκπροσωπεί το περίπου 73% των οργανωμένων θέσεων ελλιμενισμού στη χώρα μας.
Την Ημερίδα χαιρέτισαν η Υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, και ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, οι οποίοι ανέδειξαν τη σημασία της μελέτης για τη χάραξη βιώσιμης και επενδυτικά ελκυστικής στρατηγικής στον τομέα των τουριστικών λιμένων.
Τον καθοριστικό ρόλο των τουριστικών λιμένων στην ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού και τη συνολική ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας ως κορυφαίου προορισμού, ανέδειξε η Υπουργός Τουρισμού κα Όλγα Κεφαλογιάννη.
Η Υπουργός Τουρισμού επεσήμανε ότι η χώρα μας κατέχει ήδη σημαντική θέση στον παγκόσμιο θαλάσσιο τουρισμό, διαθέτοντας μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως:
• Η μοναδικότητα του τοπίου
• Η εκτεταμένη ακτογραμμή και το ευνοϊκό κλίμα
• Ο μεγάλος αριθμός νησιών και παράκτιων οικισμών
• Η μακραίωνη ναυτική παράδοση της Ελλάδας

Με αυτά τα δεδομένα, υπογράμμισε η κα Κεφαλογιάννη, η Κυβέρνηση αναγνωρίζει τη σπουδαιότητα του θαλάσσιου τουρισμού ως βασικού πυλώνα για την ποιοτική ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού, και τα πολλαπλασιαστικά οφέλη στις εθνικές και τοπικές οικονομίες.
«Η στρατηγική του Υπουργείου Τουρισμού επικεντρώνεται στη βιώσιμη ανάπτυξη, την ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών, καθώς και την αναβάθμιση των υποδομών, διασφαλίζοντας τη συμβατότητα με το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Η κα Όλγα Κεφαλογιάννη αναφέρθηκε στο μεγαλύτερο έργο που χρηματοδοτεί το Υπουργείο Τουρισμού με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ύψους 139 εκατ. ευρώ. Αποσκοπεί στην αναβάθμιση των τουριστικών λιμένων συνδυάζοντας την ψηφιοποίηση υπηρεσιών, τη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος καθώς και την ενίσχυση της προσβασιμότητας και λειτουργικότητας των εγκαταστάσεων.
Ήδη έχουν εγκριθεί 28 επενδυτικά σχέδια με γεωγραφική διασπορά σε όλη την Ελλάδα, ενώ δρομολογείται η ανάπτυξη μιας ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας η οποία θα περιλαμβάνει:
- Εφαρμογή για την καταγραφή και διαχείριση του συνόλου των υποδομών του θαλάσσιου τουρισμού της χώρας.
- Σύστημα προβολής των λιμένων για το ευρύ κοινό, με δυνατότητα παραγωγής περιεχομένου και υποστήριξης του χρήστη με τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η Υπουργός Τουρισμού αναφέρθηκε στις πρόσφατες νομοθετικές τροποποιήσεις που επιτρέπουν τη διευκόλυνση της διαδικασίας εκτέλεσης έργων και τη δυνατότητα αύξησης των θέσεων ελλιμενισμού μέσω πλωτών εξεδρών. Ενώ ειδική αναφορά έκανε στο επικείμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό που αποτελεί ένα πολύτιμο αναπτυξιακό εργαλείο που διασφαλίζει τη νομική σταθερότητα και δίνει προτεραιότητα στην πύκνωση του δικτύου των τουριστικών λιμένων.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού, το Υπουργείο Τουρισμού έχει ιδρύσει, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού, το «Παρατηρητήριο για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην Ανατολική Μεσόγειο». Ο στόχος του Παρατηρητηρίου είναι η παρακολούθηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού, συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη της δραστηριότητας αυτής στην περιοχή μας.
Κλείνοντας την ομιλία της, η κ. Κεφαλογιάννη υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων – της κεντρικής κυβέρνησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των επιχειρηματικών φορέων και των πολιτών – προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού με όρους ποιότητας και αειφορίας.
«Η Ελλάδα έχει όλες τις προϋποθέσεις να αποτελέσει έναν κορυφαίο, διεθνώς αναγνωρισμένο προορισμό θαλάσσιου τουρισμού, βασισμένο στη διαφοροποίηση, στην ποιότητα και στις υπηρεσίες αιχμής» τόνισε χαρακτηριστικά.
Η μελέτη αποτελεί εξέλιξη των προηγούμενων μελετών της Ε.ΜΑ.Ε. και της διαΝΕΟσις. Εκτός από την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, στοχεύει στη χαρτογράφηση προτεινόμενων περιοχών της Ελλάδας για την ανάπτυξη νέων τουριστικών λιμένων και υποδομών, με σκοπό την αύξηση των θέσεων ελλιμενισμού στη χώρα.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Μαρινών Ελλάδας (Ε.ΜΑ.Ε.), Σταύρος Κατσικάδης, σημείωσε πως «με συνέπεια στη δέσμευσή μας, για πρώτη φορά σήμερα, παρουσιάζεται μία μελέτη που βαθμονομεί τις δυνατότητες ανάπτυξης των τουριστικών λιμένων στη χώρα μας με βάση συγκεκριμένα κριτήρια και χαρακτηριστικά ανά περιφέρεια και δήμο.
Η μελέτη αποτελεί έναν ενημερωτικό οδηγό, μία χαρτογραφημένη πρόταση ανάπτυξης θέσεων ελλιμενισμού στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές στη χώρα μας. Βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία αξιολογήθηκαν από εκπροσώπους φορέων του yachting ως ιδιαίτερα σημαντικά για τη βιώσιμη ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού.
Πρόκειται για μία πολύ αξιόλογη προσπάθεια συγκέντρωσης, ανάλυσης και επεξεργασίας δεδομένων που αφορούν τους τουριστικούς λιμένες σε όλη την Επικράτεια», ανέφερε.
Όπως συμπλήρωσε, η μελέτη αυτή δεν έχει σκοπό να υποδείξει επακριβώς που θα γίνουν οι μαρίνες, αλλά να ενημερώσει τα ενδιαφερόμενα μέρη για τη σημαντικότητα και την ελκυστικότητα των δήμων που διαθέτουν θαλάσσιο μέτωπο είτε έχουν μαρίνες είτε όχι, καθώς και την ανάγκη να αναπτυχθούν ακόμη περισσότερες θέσεις ελλιμενισμού στους δήμους με την υψηλότερη βαθμολογία.
«Το πλέον σημαντικό ζήτημα είναι η ανάγκη εξορθολογισμού του θεσμικού πλαισίου. Είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε σε θεσμικές παρεμβάσεις ώστε να δημιουργήσουμε ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την προσέλκυση επενδύσεων. Γρήγορη αδειοδότηση, απλές διαδικασίες, λιγότερες Υπηρεσίες, κεντρικός συντονισμός. Η πρόσφατη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων χωρικού σχεδιασμού των τουριστικών λιμένων που βρίσκονται σε Οργανισμούς Λιμένων και ζώνες λιμένων, από το υπουργείο Τουρισμού στο υπουργείο Ναυτιλίας, σημαίνει την έναρξη μιας νέας εποχής για τη χωροθέτηση και λειτουργία των μαρινών και καταφυγίων που υπόκεινται στην νέα διάταξη. Ο σκοπός είναι να ανοίξει ο δρόμος για πιο γρήγορη αδειοδότηση και δημιουργία νέων θέσεων ελλιμενισμού σε λιμένες και λιμενικές ζώνες», τόνισε ο κ. Κατσικάδης.
Πτωχός: "Η Πελοπόννησος διαθέτει εξαιρετικές δυνατότητες για τη δημιουργία ενός συνεκτικού και βιώσιμου δικτύου μαρινών"
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε η συζήτηση – πάνελ, με τη συμμετοχή διακεκριμένων εκπροσώπων του θεσμικού, ακαδημαϊκού και αυτοδιοικητικού χώρου. Μεταξύ αυτών, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, ο οποίος επεσήμανε τον κομβικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον αναπτυξιακό σχεδιασμό των τουριστικών λιμενικών υποδομών:
«Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα ανάπτυξης των τουριστικών λιμενικών υποδομών – και ιδιαίτερα των μαρινών. Όχι μόνο γιατί έχει θεσμικό ρόλο, αλλά γιατί γνωρίζει καλύτερα από όλους τις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε περιοχής», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Πτωχός τόνισε ότι η Περιφέρεια Πελοποννήσου ενσωματώνει τον θαλάσσιο τουρισμό στον πυρήνα της αναπτυξιακής της στρατηγικής. Με φυσικά πλεονεκτήματα, ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα και τουριστική δυναμική, η Πελοπόννησος διαθέτει εξαιρετικές δυνατότητες για τη δημιουργία ενός συνεκτικού και βιώσιμου δικτύου μαρινών.
Ήδη, όπως επεσήμανε, υπάρχουν οριοθετημένες παρεμβάσεις, όπως η μαρίνα Λουτρακίου, αλλά και ώριμα έργα που υλοποιούνται, όπως η μαρίνα Ναυπλίου. Παράλληλα, υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη θέσεων ελλιμενισμού σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα — από τη Μονεμβασιά και την Καλαμάτα, έως την Πύλο, την Κυνουρία και την Ερμιονίδα — με στόχο την ενεργοποίηση τουριστικών «αγκυροβολιών» και την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
Στο πάνελ συμμετείχαν επίσης οι: Σταύρος Κατσικάδης (πρόεδρος Ε.ΜΑ.Ε.), Γεώργιος Βαγγέλας (Αναπλ. Καθηγητής ΕΚΠΑ), Στέφανος Γκίκας (Υφυπουργός Ναυτιλίας), Ευθύμιος Μπακογιάννης (Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού) και Γιώργος Παπαχρήστου (Υπερταμείο – Αρχή Σχεδιασμού Λιμένων), με συντονίστρια τη δημοσιογράφο Κατερίνα Παναγοπούλου.
Όπως επισημάνθηκε, η μελέτη θα τεθεί το επόμενο διάστημα σε διαβούλευση, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού πλαισίου για τα τουριστικά λιμάνια της χώρας, που θα συνδυάζει τη βιωσιμότητα, την προσέλκυση επενδύσεων και την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη.
