![](https://www.messinialive.gr/wp-content/uploads/2017/08/19396812_314105625700169_4937503010952550694_n-65x65.png)
Ο Παναγής Χρήστου Κουμάντος γεννήθηκε στη Καλαμάτα το 1935. Ήταν το τέταρτο στη σειρά από τα έξι παιδιά του γιατρού και δημάρχου Καλαμάτας Χρήστου Κουμάντου του Κωνσταντίνου και της Πιπίνας Γεωργίου Λιάκουρη. Τα παιδιά της οικογένειας Κουμάντου ήταν κατά σειράν: Χαρίκλεια, Κωνσταντίνος, Γεώργιος, Παναγής, Αιμίλιος και Φίλιππος.
Το μικρό του όνομα, Παναγής, το οφείλει στον ανάδοχό του Ντίνο Τσαλδάρη, πρώην Πρωθυπουργό της Ελλάδος, σε ανάμνηση του Παναγή Τσαλδάρη (1868-1936),με τον οποίο πατέρας του διατηρούσε στενή φιλική σχέση.
Αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Παραλίας Καλαμάτας χωρίς να συνεχίσει τις σπουδές του. Ομιλούσε και έγραφε άνετα την Αγγλική γλώσσα, ενώ είχε ολοκληρώσει τον τετραετή κύκλο γερμανικών σπουδών στο Ινστιτούτο “Γκαίτε” Αθηνών. Υπήρξε υπότροφος του Πανεπιστήμιο Γουίνιπεγκ του Καναδά το έτος 1960.
Νυμφεύθηκε την καθηγήτρια φυσικό Γλυκερία – Δανάη (Ρούλα) Σαραφίδου με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, τον Χρήστο και την Παναγιώτα (Πιπίνα).
Εργάσθηκε στη ΔΕΗ όπου ανέπτυξε συνδικαλιστική δράση, ενώ παράλληλα, με τους σεισμούς του Σεπτεμβρίου του 1986 στην Καλαμάτα, ασχολήθηκε έντονα με τις διεκδικήσεις της πόλης συμμετέχοντας ενεργά με την άνοδο των σεισμόπληκτων Καλαματιανών στην Αθήνα και την πορεία διαμαρτυρίας που ακολούθησε στο Σύνταγμα. Οι κοινωνικές πιέσεις που εντάθηκαν λόγω των καταστροφικών σεισμών, τον ώθησαν να εμπλακεί ενεργά με τα κοινά της πόλης.
ΥΠΗΡΕΤΗΣΕ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Ίδρυσε την δημοτική παράταξη «Η Ώρα του Δημότη», θέτοντας για πρώτη φορά υποψηφιότητα στις αυτοδιοικητικές εκλογές της 12ης Οκτωβρίου 1986, ως υποψήφιος Δήμαρχος Καλαμάτας. Διετέλεσε επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο μέχρι τις επόμενες εκλογές που διεξήχθησαν στις 14 Οκτωβρίου 1990 και τις κέρδισε.
Η πρώτη δημαρχιακή θητεία του Παναγή Κουμάντου, όπως ο ίδιος συνήθιζε να τονίζει, κινήθηκε «μέσα σε συνθήκες απόλυτης διαχειριστικής διαφάνειας και νοικοκυρέψαμε το Δήμο μας. Δεν δανειστήκαμε μια δραχμή και δεν χρεώσαμε τον δημότη με υπέρογκες τοκοχρεωλυτικές δόσεις».
Στις επόμενες εκλογές της 16ης Οκτωβρίου 1994 δεν εξελέγη και αποφάσισε να αποσυρθεί δίνοντας χώρο ανάδειξης σε νέους αυτοδιοικητικούς να αναδειχθούν ως επικεφαλής της παράταξης. Αυτό όμως δεν συνέβη κι έτσι, στις επόμενες εκλογές της 11ης Οκτωβρίου 1998, έθεσε ξανά υποψηφιότητα και εξελέγη Δήμαρχος για δεύτερη φορά.
Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ
Το έργο της δημαρχοντίας του Παναγή Κουμάντου είναι μεγάλο, τόσο σε θεσμικό όσο και σε επίπεδο υποδομών και αναγκών της πόλης. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του εκτελέστηκε με αυτεπιστασία.
Το σημαντικότερο ήταν η επίλυση του προβλήματος σχολικής στέγης που αντιμετώπιζε έντονα η πόλη μετά τους σεισμούς του 1986.
Μερικά από τα έργα της δημαρχοντίας Π. Κουμάντου είναι:
–Επέκταση του Βιολογικού Καθαρισμού από δυνατότητα εξυπηρέτησης 20.000 κατοίκων σε 60.000 και, ακολούθως, η β΄ φάση του έργου από 60.000 σε 120.000 κατοίκους.
–Κατασκευή αγωγού αποχέτευσης ομβρίων υδάτων της οδού Ηρώων.
-Κυκλοφοριακά έργα όπως δύο γέφυρες και κάλυψη μέρους του Νέδοντα και ο χώρος στάθμευσης, φωτεινοί σηματοδότες.
–Αποχετευτικός αγωγός και συλλεκτικό φρεάτιο οδού Ναυαρίνου.
-Αποχετευτικός αγωγός ομβρίων υδάτων Δυτικού Τομέα Καλαμάτας.
-Δημοτικό στεγαστικό πρόγραμμα κατασκευής κατοικιών στο Ανατολικό Κέντρο.
-Ανάπλαση Νέδοντα και ανοιχτό αθλητικό – ψυχαγωγικό κέντρο.
–Ανάπλαση Παραλιακής ζώνης (Ναυαρίνου).
-Το μεγάλο πρόγραμμα σχολικής στέγης που εφάρμοσε έλυσε το πρόβλημα που υπήρχε στην Καλαμάτα εξ αιτίας των σεισμών. Συγκεκριμένα, έγιναν απαλλοτριώσεις οικοπέδων για τα νηπιαγωγεία 1ο, 2ο, 5ο, 9ο, 21ο, 23ο , για 5 δημοτικά (2ο, 8ο, 23ο, 26ο και Ειδικό Σχολείο). Κατασκευάστηκαν 3 δημοτικά (1ο, 22ο και 24ο), το 4ο γυμνάσιο – λύκειο και το 6ο γυμνάσιο. Ανακατασκευάστηκαν το 10ο δημοτικό και το 1ο γυμνάσιο, έγιναν προσθήκες 11 αιθουσών σε δημοτικά και γυμνάσια, δημοπρατήθηκε το 21ο δημοτικό, το 5ο γυμνάσιο – λύκειο και το Παραλίας και έγιναν οι πράξεις εφαρμογής του σχεδίου πόλης για 5 νηπιαγωγεία (4ο, 7ο, 11ο, 12ο, 16ο) για 2 δημοτικά (9ο, 14ο) και για το 7ο γυμνάσιο – λύκειο.
–Νέα Δημοτικά Σφαγεία.
–Έργα αναπαλαίωσης διατηρητέων κτιρίων όπως του πρώην 9ου Συντάγματος (νυν πανεπιστήμιο Πελοποννήσου).
-Κατασκευή διοικητηρίου Μαρίνας και διαμόρφωση της χερσαίας ζώνης της.
-Παρεμβάσεις θεσμικές (πχ λειτουργία Συνοικιακών Συμβουλίων κ.λπ.).
Στις 31 Δεκεμβρίου 2002, όταν έληξε η δεύτερη δημαρχιακή θητεία του, ο Παναγής Κουμάντος αποσύρθηκε από την πολιτική σκηνή και αφιερώθηκε στη μελέτη και τη συγγραφή.
ΠΛΟΥΣΙΟ ΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ
Ο Παναγής Κουμάντος ήταν λόγιος, άνθρωπος των γραμμάτων που όμως ήθελε να γευτεί τη ζωή όσο μπορούσε. Είναι χαρακτηριστικό ότι με την αρωγή του καλού του φίλου, αείμνηστου Καπετάν Βασίλη Κωνσταντακόπουλου, ταξίδεψε για μήνες με πλοίο για να γευτεί τη ζωή στη θάλασσα, στην αλμύρα, στο πολυήμερο ταξίδι και την αγωνία του ναυτικού!
Αγαπούσε ιδιαίτερα, μελετούσε και ερευνούσε την ελληνική ιστορία. Η μελέτη και ενασχόλησή του αυτή απέδωσε τα δύο πρώτα ιστορικά δοκίμιά του:
«Η συνδικαλιστική οργάνωση “Αλληλεγγύη”» και «Το Μακεδονικό Ζήτημα», «Βόρειος Ήπειρος. Στον μονόδρομο της Αυτονομίας», καθώς και τα βιβλία: «Το Εργατικό – Συνδικαλιστικό Κίνημα Καλαμάτας 1900 -1960», «Η Δημοκρατία του Πόντου», «Βιογραφικές δημοτικές αναμνήσεις», «Διάλογοι με τον Αχμέτ», «Στα βήματα του Ιωσήφ Βαλέστ», «Σπουδή του βίου και της πολιτείας του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου», «Οι δήμαρχοι της Καλαμάτας (1834-1978», «Χρήστος Κουμάντος Δήμαρχος Καλαμάτας».
Ήταν μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων, της Διεθνούς Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, του Συνδέσμου Ιστορικών Συγγραφέων και του Συλλόγου προς Διάδοσιν των Γραμμάτων.
Είχε βραβευθεί για τη συνολική του προσφορά με τις παρακάτω διακρίσεις:
-Από το Υπουργείο Υγείας – Πρόνοιας, ως εθελοντής αιμοδότης και δωρητής οργάνων σώματος (από το 1954, ίσως ο πρώτος σε όλη τη χώρα!).
-Από την Εταιρία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας, για τη συντήρηση της Ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
-Από το Υπουργείο Πολιτισμού και τον Όμιλο Ενίσχυσης Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων, για τις προσπάθειες του με σκοπό τη διάδοση της Ελληνικής γλώσσας.
-Από τη Διεθνή Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών με τα βραβεία: “Πολυδούρη 2002” και “Παναθήναια 2004”.
-Από το Βασιλικό Κολέγιο Κόλτσεστερ Λονδίνου, για τις προσπάθειές του στον τομέα ενίσχυσης της Ελληνικής γλώσσας.
-Από τον Δήμο Γρανάδας, για την προσπάθεια του να αναγνωριστεί η Ελληνική γλώσσα ως κύρια γλώσσα των Μεσογειακών λαών.
-Από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, με τον Έπαινο “δια την φιλόπονον και φιλόμουσον διατριβήν αυτού περί των Μεσσηνίων Ιστορίαν”.
![](https://www.messinialive.gr/wp-content/uploads/2017/06/logo-website-3.png)